4.2 Inhoud van fractie-ondersteuning

Voor de praktische invulling van fractie-ondersteuning zal de raad een budget moeten opnemen in de begroting. De raad bepaalt de hoogte van dit budget zelf.

Een raad die zich als krachtige 'tegenmacht' van het college wil positioneren, zal in het algemeen voor een steviger invulling van de dualistische instrumenten en daarmee ook voor een steviger ondersteuning kiezen. Het is van belang de verschillende soorten ondersteuning zodanig vorm te geven dat ze elkaar aanvullen zonder dat er sprake is van overlap.

Zo zijn er bijvoorbeeld gemeenten die ondersteuning bij het uitwerken van voorstellen en initiatieven en het financieren van opleidingen door middel van fractiebudgetten laten plaatsvinden. Dit zijn echter vormen van ondersteuning die in andere gemeenten wellicht aan individuele raadsleden worden toegekend. De raad dient zelf te beoordelen op welke wijze deze vormen van ondersteuning in de eigen gemeente het beste geregeld kunnen worden: per fractie of per raadslid. De omschrijving van dergelijke vormen van ondersteuning is te vinden in hoofdstuk. Aanvullend daarop is het mogelijk dat fracties zelf personeel in dienst nemen om bijvoorbeeld secretariële, organisatorische of inhoudelijke ondersteuning te verzorgen. Hoewel met de verplichte instelling van de griffie(r) waarschijnlijk een deel van die behoefte ondervangen is, is het denkbaar dat fracties in vooral grotere gemeenten voor meer politiek getinte werkzaamheden zelf personeel aantrekken. 's-Hertogenbosch is een gemeente die fracties die mogelijkheid tot besteding van het fractiebudget biedt.

Hoewel binnen het dualisme de volksvertegenwoordigende rol van raadsleden zwaar wordt benadrukt, zijn in de Gemeentewet voor gemeenteraden feitelijk geen instrumenten opgenomen om hieraan vorm te geven. Iedere raad, ieder raadslid en ook iedere fractie kan hier dus een eigen invulling aan geven. De meer politiek getinte zaken lenen zich dan met name om in fractieverband op te pakken. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het opzetten van een website waarmee een fractie zich presenteert, haar standpunten verwoordt en die burgers de gelegenheid geeft om mee te praten over politieke onderwerpen. De gemeente zou in dit opzicht faciliterend op kunnen treden door fracties de gelegenheid te geven zich aan te sluiten bij een gemeentelijke website. Daarnaast kan de gemeente financieel bijgedragen aan de kosten voor bouw en onderhoud van een website.

Fracties kunnen in het kader van de volksvertegenwoordigende rol van de raad zelf bijeenkomsten organiseren om met inwoners over bepaalde thema's van gedachten te wisselen. Hierbij moet er echter voor gewaakt worden dat fracties hun budgetten gebruiken om (verkiezings)campagne te voeren. Er zou duidelijk sprake moeten zijn van een invulling van de volksvertegenwoordigende rol van raadsleden. fractie-ondersteuning kan in dit geval bijvoorbeeld bestaan uit financiële ondersteuning ten behoeve van zaalhuur en organisatie. Voorts is facilitaire ondersteuning mogelijk door middel van het beschikbaar stellen van gemeentelijke zalen, het bekendheid geven aan de bijeenkomst door berichten op een website of gemeentepagina of het verzorgen van uitnodigingen.Tenslotte zou ambtelijk informatie over het thema aangeboden kunnen worden.

Veel raadsleden hebben moeite om de rollen van volksvertegenwoordiger en kadersteller te combineren. Enerzijds 'moeten' ze de straat op zodat zij aanspreekbaar zijn voor burgers. Op basis van wat ze als volksvertegenwoordiger oppikken, stellen raadsleden vervolgens politieke kaders. Deze kaders hebben betrekking op hoofdlijnen van beleid en laten dus geen ruimte voor de details die veelal door burgers worden aangedragen. Fracties zouden hier op in kunnen spelen door, bijvoorbeeld door middel van een spreekuur, e-maildienst of telefoonnummer, burgers de gelegenheid te geven hun vragen en opmerkingen aan raadsleden door te geven. Om teleurstelling bij de burgers te voorkomen, zou vervolgens gerapporteerd moeten worden wat met de inbreng is gedaan en op welke wijze raadsleden dit al dan niet hebben meegenomen in hun kaderstellende rol. Als vragen worden doorgespeeld naar het ambtelijk apparaat, kan aan de burger worden gemeld wie er mee bezig is en op welke wijze en wanneer een antwoord zal worden gegeven. fractie-ondersteuning kan hierbij bijvoorbeeld bestaan uit het verschaffen van een budget aan de fracties. Daarnaast kan de gemeente ten behoeve van een spreekuur faciliteiten bieden in de vorm van het ter beschikking stellen van zaalruimte of telefoonlijnen. Ook op het gebied van voorlichting kan de gemeente fracties in dit opzicht ondersteuning bieden.