8. Een andere raad, een andere agenda

Vaststellen van de agenda
Bij het voorgaande moet worden bedacht dat er een wezenlijke verschuiving qua attitude bij de raad geboden is. Van formeel (mede)besturend orgaan dat veel (alweer formele) besluiten neemt, verandert de raad in een orgaan dat politieker opereert teneinde zijn eindverantwoordelijkheid waar te kunnen maken. Het algemene proces van cultuurverandering dat raden en colleges doormaken in het kader van de dualisering van het gemeentebestuur, is mede afhankelijk van deze omslag. Een belangrijk mechanisme om de beoogde attitudeverandering te ondersteunen is een ingrijpende aanpassing van de wijze waarop de agenda's van de raad en de raadscommissies tot stand komen. Materieel geschiedt dat thans in overwegende mate door het college respectievelijk de desbetreffende portefeuillehouder(s). In een gedualiseerd stelsel, waar de raad door middel van politieke sturing het college controleert en kaders stelt voor het collegebeleid, is het noodzakelijk dat de raad en zijn commissies zelf hun agenda vaststellen. Hiertoe kan de raad een agendacommissie instellen. Ook kan de raad het opstellen van de ontwerpagenda opdragen aan een presidium of seniorenconvent, waar de commissie- of fractievoorzitters en de burgemeester deel van kunnen uitmaken. Het zijn bovendien de raad en de raadscommissies die aangeven wanneer welk collegelid dient te verschijnen om verantwoording af te leggen.

De raadsagenda wordt anders
Door de verschuiving van een groot aantal bestuursbevoegdheden naar het college krijgt de raadsagenda een andere inhoud. De lijst van door het college voorgestelde raadsbesluiten verdwijnt grotendeels. Het college neemt immers voortaan deze besluiten. De raadsagenda kan daarom een stuk korter. Dit betekent overigens niet dat in de raad de uitoefening van de bestuursbevoegdheden niet meer aan de orde kunnen komen. Zoals in paragraaf 6 reeds uitgebreid aan de orde is geweest kan de raad in het kader van zijn controlerende functie de uitoefening van de bevoegdheden aan de orde stellen. De punten komen dan alsnog op de agenda te staan. De raad moet zelf op basis van politieke relevantie bepalen over welke onderwerpen gedebatteerd wordt. De raadsagenda geeft zo inzicht in de onderwerpen van bespreking en sluit beter aan bij wat er leeft in de gemeente. Dit vraagt eigen initiatief en politiek gevoel van raadsleden.

Een tweede manier waarop de uitoefening van bestuursbevoegdheden aan de orde kan komen is via een wijziging van de begroting. Indien een voorgenomen collegebesluit moet leiden tot aanpassing van de begroting moet dit via de raad gaan. Het budgetrecht blijft immers exclusief aan de raad voorbehouden.

Voorbeeldagenda's
Hieronder is een tweetal fictieve raadsagenda's opgenomen. De eerste is een 'oude' agenda zoals die er voor de dualisering van bestuursbevoegdheden uitziet. De tweede is een voorbeeld van een dualistische raadsagenda. Veel punten zijn verdwenen. Een enkele andere komt ervoor in de plaats. De cursief weergegeven punten op de nieuwe agenda staan niet op de ontwerpagenda maar worden tijdens de vergadering toegevoegd.

Oude raadsagenda

1. Opening en vaststelling agenda
2. Vaststelling van de notulen van de vorige raadsvergadering
3. Mededelingen
4. Benoemingen in raadscommissies
5. Advies over aanwijzen landhuis Welgelegen als beschermd monument in het kader van de Monumentenwet 1988
6. Voorstel tot vaststelling van het Bestemmingsplan Centrum
7. Voorstel tot het gedeeltelijk onttrekken aan de onderwijsbestemming van een perceel grond aan de Europaweg nr. 151 (wijziging bestemmingsplan)
8. Voorstel tot uitgifte in erfpacht van een perceel grond gelegen nabij de Kerkstraat
9. Voorstel tot verwerving en vervreemding van diverse onroerende zaken
10. Voorstel tot het beschikbaar stellen van een krediet ten behoeve van de uitbreiding van basisschool De Regenboog
11. Voorstel tot het beschikbaar stellen van een krediet ten behoeve van de renovatie van gebouw De Veiling
12. Verzoek om schadevergoeding van de heer Van der Steen
13. Wijziging van de eerste begrotingswijziging voor het dienstjaar 2001
14. Benoeming van de heer Brouwer tot Gemeentearchivaris
15. Benoeming van een architect tot lid van de Commissie voor Welstand en Monumenten
16. Benoeming van zes leden van de Bestuurscommissie Primair Onderwijs
17. Voorstel tot wijziging van de Parkeerverordening
18. Voorstel tot wijziging van de Referendumverordening

Nieuwe raadsagenda

1. Opening en vaststelling agenda
2. Interpellatieverzoek van de fractie van Burgerbelangen omtrent kredietverlening ten behoeve van uitbreiding Basisschool De Regenboog. Wordt aan agenda toegevoegd.
3. Vaststelling van de notulen van de vorige raadsvergadering
4. Mededelingen
5. Vragenhalfuurtje
6. vragen van het lid Janssen inzake het aanwijzen van landhuis Welgelegen als monument in het kader van de Monumentenwet 1988
7. Benoemingen in raadscommissies
8. Voorstel tot vaststelling van het Bestemmingsplan Centrum
9. Voorstel tot het gedeeltelijk onttrekken aan de onderwijsbestemming van een perceel grond aan de Europaweg nr. 151 (wijziging bestemmingsplan)
10. Wijziging van de eerste begrotingswijziging voor het dienstjaar 2002
11. Voorstel tot wijziging van de Parkeerverordening
12. Voorstel tot wijziging van de Referendumverordening