Inwerkingtreding onderdelen van de Wet dualisering gemeentebestuur
In het navolgende worden verschillende onderdelen van de Wet dualisering gemeentebestuur op een rij gezet.
Uitgangspunt daarbij zijn vier hoofdvragen:
| 1. Wat moet? |
| Welke voorschriften werken direct en voor welke geldt een overgangstermijn? |
| 2. Wat moeten gemeenten zelf regelen? |
| Welke voorschriften zijn er, waarin gemeentelijke organen tot bepaalde activiteiten worden verplicht? Moet dat direct of met overgangstermijn? |
| 3. Wat mag? |
| Welke voorschriften zijn er, die gemeentelijke organen de mogelijkheid bieden bepaalde activiteiten te verrichten? |
| 4. Waaraan kan verder worden gedacht? |
| Welke andere activiteiten zijn in het licht van de voorgaande drie categorieën wenselijk of mogelijk? |
| Omschrijving onderdeel/maatregel | Wanneer? | Waar? artikelnr. in Gemeentewet |
| wethouderschap onverenigbaar met raadslidmaatschap | 7 maart 2002 | artikel 13 lid 1k en artikel 36b lid 1j |
| verbod wethouders en burgemeester om lid te zijn van raadscommissies | 14 maart 2002 (eerste samenkomst raad) | artikel 82 lid 2 |
| invoering demissionaire wethouder (zonder tijdslimiet) | 7 maart 2002 |
artikel 36b lid 2 en |
| afzonderlijke eed wethouders | 7 maart 2002 | artikel 41a |
| nieuwe regeling nevenfuncties wethouders | 7 maart 2002 | artikel 41b |
| recht van initiatief | 7 maart 2002 | artikel 147a |
| recht van amendement | 7 maart 2002 | artikel 147b |
| recht op ambtelijke bijstand en fractieondersteuning | 7 maart 2002 | artikel 33 lid 1 |
| mondeling- en schriftelijk vragenrecht | 7 maart 2002 |
artikel 155 lid 1 en |
| actieve inlichtingenplicht college | 7 maart 2002 |
artikel 169 lid 2 en |
| recht van interpellatie | 7 maart 2002 | artikel 155 lid 2 |
| afschaffen beroep op bestuursrechter tegen besluit wethoudersontslag | 7 maart 2002 | artikel 49 |
| beperking rol burgerlijk rechter bij besluit wethoudersontslag | 7 maart 2002 | artikel 50 |
| afschaffing afkoelingsperiode bij voornemen wethoudersontslag | 7 maart 2002 | schrapping artikel 50 (oud) |
| recht van onderzoek (enquête) | 7 maart 2002 | artikel 155a t/m artikel 155f |
| invoering gemeentelijke rekenkamer of rekenkamerfunctie | Uiterlijk 1 januari 2006 |
artikel 81a t/m 81 o en |
| afschaffing mogelijkheid om bij verordening beleidsregels te stellen over de uitoefening van medebewindsbevoegdheden door het college (art. 148) | 7 maart 2002 | schrapping artikel 148 (oud) |
| afschaffing van de mogelijkheid om in verordeningen beroep open te stellen op de raad tegen collegebesluiten | 7 maart 2002 | schrapping artikel 152 (en 153) |
| invoering raadscommissies-nieuwe stijl | 14 maart 2002 (eerste samenkomst raad) | artikel 82 |
| invoering bestuurscommissies-nieuwe stijl | Uiterlijk 7 maart 2004 | artikel 83 |
| voorzitter raadscommissie kan alleen een raadslid zijn | 7 maart 2002 | artikel 82 lid 4 |
| overheveling van zeven gemeentewettelijke bestuursbevoegdheden naar het college | 7 maart 2002 | artikel 160 |
| overheveling veel bestuursbevoegdheden uit medebewindswetgeving naar het college | Medio 2003 (naar verwachting) | apart wetgevingstraject |
| burgemeester wordt als raadsvoorzitter (en als alle wethouders afwezig zijn ook voor zijn overige taken) waargenomen door langstzittende raadslid of door een door de raad aangewezen lid. | 7 maart 2002 | artikel 77 |
| burgemeester wordt geïnformeerd over de uitkomst van de collegeonderhandelingen | 7 maart 2002 | artikel 35 lid 2 |
| zorgplicht burgemeester voor eenheid collegebeleid | 7 maart 2002 | artikel 53a lid 1 |
| agenderingsbevoegdheid burgemeester | 7 maart 2002 | artikel 53a lid 2 |
| bevoegdheid burgemeester eigen voorstel aan college voor te leggen | 7 maart 2002 | artikel 53a lid 3 |
| zorgplicht burgemeester tijdige voorbereiding, vaststelling en uitvoeren gemeentelijk beleid | 7 maart 2002 | artikel 170 lid 1a |
| zorgplicht burgemeester goede samenwerking met andere gemeenten en andere overheden | 7 maart 2002 | artikel 170 lid 1b |
| zorgplicht burgemeester goede behartiging overige gemeentelijke aangelegenheden | 7 maart 2002 | artikel 170 lid 3 |
| zorgplicht burgemeester procedures burgerparticipatie | 7 maart 2002 | artikel 170 lid 1c |
| zorgplicht burgemeester zorgvuldige behandeling bezwaarschriften en klachten | 7 maart 2002 |
artikel 170 lid 1d en |
| plicht burgemeester een burgerjaarverslag uit te brengen | 7 maart 2002 | artikel 170 lid 2 |
| benoemen raadsgriffier | uiterlijk 7 maart 2003 | artikel 100 en 107 |
| college benoemt secretaris | vanaf 7 maart 2002 | artikel 102 |
| Omschrijving onderdeel/maatregel | Wanneer? | Waar? artikelnr. in Gemeentewet |
| gedragscode wethouders * | Uiterlijk 7 maart 2003 | artikel 41 c lid 2 |
| gedragscode burgemeester * | Uiterlijk 7 maart 2003 | artikel 69 lid 2 |
| gedragscode raadsleden * | Uiterlijk 7 maart 2003 | artikel 15 lid 3 |
| nadere regeling behandeling initiatiefvoorstellen | Uiterlijk 7 maart 2003 | artikel 147a lid 2 en 3 |
| nadere regeling behandeling amendementen | Uiterlijk 7 maart 2003 | artikel 147b lid 2 |
| verordening ambtelijke bijstand (incl.fractieondersteuning) | Uiterlijk 7 maart 2003 | artikel 33 lid 3 |
| nadere regeling recht van interpellatie | uiterlijk 7 maart 2003 | artikel 155 lid 2 |
| verordening met betrekking tot onderzoekscommissie | voordat besluit tot houden onderzoek wordt genomen | artikel 155a lid 8 |
| verordening inzake uitgangspunten financieel beleid en regels voor financieel beheer en inrichting financiële organisatie | Uiterlijk 15 november 2003 | artikel 212 |
| verordening inzake externe controle op financiële beheer en de inrichting van de financiële organisatie (aanscherpen accountantscontrole) | Uiterlijk 15 november 2003 | artikel 213 |
| verordening m.b.t. doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoeken van het college naar het collegebestuur * | uiterlijk 7 maart 2003 | artikel 213a lid 1 |
| herzien van het commissiestelsel volgens de nieuwe indeling | afhankelijk van soort commissie | hoofdstuk V |
| opstellen instructie griffier en nadere regels over benoeming en ontslag. | uiterlijk 7 maart 2003, of zodra is besloten tot aanstelling griffier |
artikel 107a, lid 2, |
| vaststelling instructie secretaris door college | 7 maart 2002 (als die wijzigt) | artikel 103 lid 2 |
* Voor alle maatregelen met een asterisk geldt dat de raad kan besluiten de invoeringstermijn met een jaar te verlengen.
| Omschrijving onderdeel/maatregel | Wanneer? | Waar? artikelnr. in Gemeentewet |
| niet-raadsleden tot wethouder benoemen | vanaf 7 maart 2002 | artikel 35 |
| personen van buiten de gemeente tot wethouder benoemen (voor maximaal 1 jaar) | vanaf 7 maart 2002 |
artikel 35 en |
| mogelijkheid niet-raadsleden tot lid van raadscommissies te benoemen | vanaf 7 maart 2002 | artikel 82 |
| mogelijkheid bestuurscommissies in te stellen door elk orgaan van de gemeente | vanaf 7 maart 2002 | artikel 83 lid 1 |
| mogelijkheid 'andere' commissies in te stellen door elk orgaan van de gemeente | vanaf 7 maart 2002 | artikel 84 lid 1 |
| Aanwijzen van een raadslid voor het waarnemen van het raadsvoorzitterschap en de overige taken van de burgemeester als alle wethouders afwezig zijn (i.p.v. langstzittende lid). | vanaf 7 maart 2002 | artikel 77 |
| benoeming andere medewerkers raadsgriffie | vanaf 7 maart 2002, bijvoorbeeld zodra is besloten tot aanstelling van een griffier | artikel 107e lid 2 |
| regels te stellen over de organisatie van de raadsgriffie | vanaf 7 maart 2002, bijvoorbeeld zodra is besloten tot aanstelling van een griffier | artikel 107e lid 1 |
| Omschrijving onderdeel/maatregel | Wanneer? |
| Instellen werkgroep die voorstellen voor verplichte gemeentelijke regelingen doet en tracht de cultuur in de gemeente te veranderen. | Vanaf heden |
| bij rekrutering en selectie van kandidaten voor het raadslidmaatschap en het wethouderschap rekening houden met de gewijzigde profielen | Vanaf heden |
| rekening houden met mogelijkheid wethouders van buiten de raad en buiten de gemeente aan te trekken (mits wetsvoorstel tijdig in werking treedt!) | Vanaf heden |
| tijdige bezinning door (aspirant-)collegefracties op verhouding met eigen wethouders in de komende periode | Vanaf heden |
| tijdige bezinning door de raad en afzonderlijke fracties op omvang van en binding aan collegeprogramma | Vanaf heden |
| aanpassing reglement van orde aan nieuwe wetsbepalingen (o.a. nadere regels amendement, initiatief en interpellatie) | Direct na inwerkingtreding |
| begrotingsruimte creëren voor ambtelijke capaciteit i.v.m. recht op ambtelijke bijstand raad | In begroting 2002 |
| begrotingsruimte voor contra-expertise raad | In begroting 2002 |
| uitwerking mondeling en schriftelijk vragenrecht in reglement van orde | Vanaf heden |
| doordachte gedragslijn inzake actieve informatieverschaffing aan de raad | Vanaf heden |
| begrotingsruimte creëren uitoefening recht van onderzoek (enquête) | In elke begroting standaard (vanaf 2002) of ad hoc |
| raad stelt ook materieel eigen agenda vast | Vanaf heden |
| wijziging reglement van orde om een presidium van de raad in te stellen | Vanaf heden |
| raadscommissie (voorzitter) stelt ook materieel eigen agenda vast | Vanaf heden |
| rol van griffie nader bepalen en afhankelijk daarvan ambtelijk secretarissen raadscommissies in raadsgriffie opnemen | Direct na instelling griffier |
| Nader overwegen wijze van invulling rekenkamer(functie) | Vanaf heden |
| vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Wet dualisering gemeentelijke medebewindsbevoegdheden meer van deze bevoegdheden aan college delegeren | Vanaf heden |
| extra aandacht van de burgemeester voor het belang van de raad bij de uitoefening van zijn raadsvoorzitterschap | Vanaf heden |
| rapportage in burgerjaarverslag over andere zaken dan de in de wet genoemde (bijv. veiligheidsbeleid) | In burger-jaarverslag over 2002 |



Het Actieprogramma Lokaal Bestuur is een project van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK)